2020: Jaar van de Wilde Eend

donderdag 12 maart 2020

Hoe kan het dat een van onze bekendste watervogels al jarenlang in aantallen achteruit gaat? In 2020 krijgen we de kans de wilde eend eens goed onder de loep te nemen. Vogelbescherming en Sovon hebben 2020 namelijk uitgeroepen tot Jaar van de Wilde Eend.

De wilde eend is zo algemeen, dat we nauwelijks in de gaten hadden dat het er de laatste decennia langzaam steeds minder werden. Sinds 1990 is al ongeveer 30 procent van onze broedpopulatie verdwenen. Dit past in het plaatje van de brede afname van algemene vogelsoorten, zoals de spreeuw en de huismus. Aangezien de wilde eend in Nederland vooral een standvogel is, laten de winteraantallen een vergelijkbaar beeld zien. Naar de oorzaak tasten we in het duister. Weten we wel genoeg over onze talrijkste eend?

Vooronderzoek

De wilde eend is bijzonder opportunistisch bij het kiezen van een leefomgeving en voedsel. Je vindt hem overal waar water is: in natuurgebieden, polders, op vennetjes en rivieren, in havens langs de kust, zelfs in de meest aangeharkte stadsparken. Juist waar mensen zijn, daar voelt hij zich ook thuis. Hoe kan zo’n soort in de problemen komen? Uit een eerste onderzoek uit 2015 bleek dat het aantal gelegde eieren niet de oorzaak kan zijn. Dit is over de jaren redelijk constant. Ook zit er weinig variatie in het aantal nesten dat succesvol uitkomt. De jachtdruk op de wilde eend is afgenomen en de overleving van volwassen vogels lijkt zelfs iets te zijn toegenomen. Deze ontwikkelingen kunnen de achteruitgang dus niet verklaren.

Kuikens tellen

Uit het onderzoek bleek ook dat we nagenoeg niets weten over de overleving van kuikens tussen het moment dat ze het ei uit komen en het moment dat ze vliegvlug worden. Zou daar een knelpunt zitten voor de wilde eend? In 2016 werd een publieksonderzoek opgezet om getallen te verzamelen over de overleving van eendenkuikens. In het hele land werd het publiek opgeroepen om eendenkuikens te melden en tot en met 2019 leverde dat vele duizenden waarnemingen op. In het Jaar van de Wilde Eend is het tijd voor de volgende stap. We gaan dit voorjaar proberen om extra veel waarnemingen te verzamelen, zodat we de vertaalslag kunnen maken naar de populatieontwikkeling: is de kuikenoverleving inderdaad de bottleneck voor de wilde eend?

Wat doet Vogelbescherming

Vogelbescherming zet zich in voor de waterrijke gebieden van Nederland waar ook de wilde eenden verblijven. Dan gaat het zowel om waterkwaliteit, rustgebieden als de beschikbaarheid van voedsel. Met de onderzoeksresultaten uit het Jaar van de Wilde Eend hopen we deze algemene vogel ook algemeen te houden. Daarnaast heeft Vogelbescherming zich altijd ingespannen om de wilde eend van de jachtlijst af te krijgen.

Doe mee

Iedereen kan meedoen aan het Jaar van de Wilde Eend. Zo is er een ‘KuikenTeller-app’ ontwikkeld voor het broedseizoen. Hiermee kunnen geïnteresseerden meedoen aan het onderzoek om te kijken hoe het de kuikens vergaat. Ook tijdens de Vogelweek zullen de excursieleider aandacht geven aan de wilde eend (naast de overige eenden natuurlijk). Alle informatie en updates over het Jaar van de Wilde Eend zullen verschijnen op de website www.jaarvandewildeeend.nl. Houd deze website dus goed in de gaten en doe mee!